Van wie mocht jouw drukke gedrag er vroeger niet zijn?

Het is een vraag die ik vaak stel aan cliënten wanneer ik zie dat ze een bepaalde aangeboren voorkeur niet direct herkennen. Het kan namelijk gebeuren dat je jezelf niet direct herkent in de voorkeur die het lijf laat zien in de motorische test. Het hoofd heeft er dan een oordeel over. Of je ego.

'Druk gedrag' is zo'n stempel, vaak voorkomend uit een hele belangrijke aangeboren voorkeur: de wijze waarop je aandacht richt. Extraversie is één van de uitkomsten. Heb je deze aangeboren voorkeur, dan heb je behoefte aan reuring. Sociale interactie met mensen is niet iets dat je energie kost. Het geeft je dan juist energie.

Mensen met deze voorkeur staan in de ochtend vaak snel ‘aan’ en gaan actief op zoek naar interactie met mensen. Bij onvoldoende reuring, creëren ze die zelf en is dat niet mogelijk dan vallen ze stil (lees: in slaap). En te kort aan sociale interactie kan op de lange termijn zelfs tot depressieve gevoelens leiden.

Als je dit bij jezelf herkent dan herken je de volgende zin vast ook:

“Doe eens rustig”

En dat terwijl je gewoon graag wil ‘doen’. De energie wil naar buiten. Dat doen levert nog meer energie op. Reflecteren doe je later wel. Nadenken komt vaak na het ervaren.

“Denk dan eerst eens na” krijg je dan te horen als je iets ontdekt hebt dat niet werkt.

Maar die twee zinnen (doe eens rustig en denk eerst eens na) zijn een miskenning van de kracht van extraversie als aangeboren voorkeur. Deze twee zinnen maken zichtbaar dat jouw energieke gedrag er eigenlijk niet mag zijn.

Het helpt als je realiseert dat dit oordeel (meestal) voortkomt uit ‘die andere’ aangeboren voorkeur. Het tegenovergestelde van extraversie is namelijk introversie. Mensen met deze voorkeur werken totaal anders. Het is hun behoefte om hun energie naar binnen toe te richten. Zij hebben geen reuring nodig. Sterker nog: dat leidt af bij het innerlijk (met rust en in kalmte) opladen van hun batterij. Dit zijn de mensen met een rijke gedachtenwereld die al op gang komt bij het opstaan, maar zich vooral innerlijk afspeelt. Stille wateren hebben diepe gronden. Oftewel: bij mensen met introversie als voorkeur gebeurt van binnen van alles, alleen dat zie je aan de buitenkant niet altijd.  ‘Reuring’ in hun omgeving wordt dan vaak als lastig ervaren.

Met andere woorden: het oordeel dat jij druk bent, zegt niets over jou, maar heel veel over degene die dat zegt.

Inzicht in aangeboren voorkeuren heeft mij ook laten inzien hoe lastig het is als iemand een andere aangeboren voorkeur heeft dan de rest van de groep. Bijvoorbeeld in het team. In de vriendengroep. Of in het gezin.

Bij ons is dat toevallig zo. In ons gezin heeft één van onze kinderen extraversie als aangeboren voorkeur. Als enige. Hij staat in de ochtend meteen aan. Is vrolijk. Kletst en maakt grapjes. Houdt van stoeien en wil voortdurend sporten of spelletjes doen. Het tijdstip doet er niet toe. Zodra hij wakker wordt, tot aan het naar bed gaan is dit zijn energie.

Voor mij, met introversie als voorkeur, is dat soms een uitdaging. Ik moet even opstarten als hij om 6:30 al wil ravotten. En in de avond, als ik mentaal al aan het afschakelen ben, wil hij nog een spelletje spelen of een potje judoën op het vloerkleed.

Maar het inzicht dat de overige gezinsleden ook die introversie-voorkeur hebben, maakt dat ik mij realiseer: dit hoort hij dus voortdurend van de mensen om hem heen.

“Doe eens rustig”

“Denk eerst eens na”

Het is bijna onvermijdbaar dat een kind op een gegeven moment gaat concluderen: het ligt aan mij. Ik ben verkeerd. Ik ben te druk.

En dus gaat het kind gaat zich aanpassen.

NB: Voor de oplettende lezer: dit is waar aangeboren voorkeuren in aanraking komen met Diepere dynamieken.

Een kind offert zijn aangeboren voorkeur op om te doen wat (in dit geval) papa van hem vraagt.

Het drukke gedag mag er in feite niet zijn.

Hij laat sociaal wenselijk gedrag zien.

Hij onderdrukt zijn eigen energie-voorkeur.

Hij leert daarmee een patroon aan dat voor de rest van zijn leven (als je niet uit kijkt) blijft hangen:

“Ik moet mij aanpassen” ten behoeve van anderen.

Maar met zijn aanpassingsvermogen komt ook een offer: hij offert een deel van zichzelf op. Zijn voorkeur voor extraversie en zijn behoefte aan interactie wordt niet bevredigt. Ten behoeve van anderen.

Wie zorgt er dan voor wie?

Een nieuwe les

Als je dit herkent, of voor het eerst leest en voelt dat het wat met je doet, dan is dit mogelijk iets wat jij nog met je meedraagt. Het kan dan helpen om te achterhalen wat jouw aangeboren voorkeuren zijn en inzicht te verkrijgen in van wie (en deels waarom) die er niet helemaal mochten zijn. Daar hoort ook een ander uitgangspunt bij: “Het ligt niet aan jou”

De behoefte aan rust hoort bij papa (of je leidinggevende, of je collega, vriend(in), teamlid of partner) en heeft niets te maken met dat jij er niet mag zijn. Of dat een deel van jouw, het deel dat zo graag sociale interactie wil en behoefte heeft aan reuring, er niet mag zijn.

Jouw aangeboren voorkeur hoort er helemaal bij.

Jij hoort er helemaal bij.

Wil je meer weten over wat jouw aangeboren voorkeur is? En ontdekken welke dynamieken daarbij spelen? we hebben verschillende workshops en programma's. Kijk op de pagina Wat wij doen of stel je vraag via ons contactformulier. Die vind je hier.

#aangeborenvoorkeuren #dieperedynamieken #actiontypes 
#systemischwerk #personalcoaching #tijdvrij